JellevanDijk.org

Vandaag was ik bij de tandarts. Mijn vrees werd bewaarheid: ik moet een wortelkanaalbehandeling ondergaan. Terugkomen op 20 mei. Dus is het nog niet klaar. Dat is het ergste: dat ik nu toch nog weer terug moet. (Korte termijn denken overigens: rationeel weet je nu al dat je vast ooit nog wel een keer iets naars en ergs bij de tandarts zult moeten ondergaan. Misschien nog wel, eh… 7 keer. Misschien zelfs wel 7 keer in het komende jaar. Misschien … Stop).

Volgens de folder die ik heb meegekregen doet een wortelkanaalbehandeling met verdoving ‘meestal geen pijn’. Maar wat is pijn? Als de tandarts met zo’n haakje gaat controleren of ik gaatjes heb vlieg ik al tegen het plafond. Ik ben de vleesgeworden angsthaas; een zeikerd, een pieperd, een watje, een aansteller, ja ik weet het. Ik lag in de tandarts-stoel en mijn tandarts is echt een heel vriendelijk fijne goede tandarts (Dacht je tot nu toe toevallig nog impliciet dat het een man was trouwens? Het is een vrouw) en ze had mij direct maar 3 verdovingen gegeven (”Zo dadelijk komt van Dijk, leg maar een stapel extra spuiten klaar”). Dus ik voelde niets. Geen centje pijn. Ook het verdoven zelf vind ik helemaal niet erg: want ik weet precies hoe het voelt. Mijn oog hangt er nu wel een beetje slap bij, maar dat neem ik gerust op de koop toe. Zelfs nu nog voel ik de hele rechterhelft van mijn hoofd niet; mijn rechterhand typt maar wat op de gok …kslwkne, zonder enige vorm van proprioceptieve feedback: ik ben ter rechterzijde volledig platgespoten. Geen pijn gevoeld dus. Maar het gaat ook helemaal niet om de pijn. Het gaat om de angst voor de pijn. De mogelijkheid dat er pijn zou kunnen zijn. Onbetrouwbare, onvoorspelbare, onverwachte pijn.

Kom op Jelle, niet zo aanstellen. Hoe oud ben je nou helemaal? Er zijn mensen die veel ergere pijnen hebben doorstaan. Denk daar maar aan. (Bord leegeten! In Afrika zouden ze een moord doen voor witlof).

Goed. Ik ga een cursus doen. Yoga. Ontspanningsoefeningen. Dit kan toch zo niet voortduren. (Bijv: Ik ga zo dadelijk weer merken hoe ik een half uur mijn kaak zodanig in de angstkramp heb opengespert dat het effect hetzelfde is alsof iemand me een flinke linkse hoek heeft gegeven. Mijn lichaam begint halverwege de behandeling oncontroleerbaar te trillen, als was ik zojuist opgevist uit de Noordzee na een week overleven op een houtvlot. Het duurde godbetert een half uur! Waarom doe ik zo? What’s wrong with me?)

Het is de controle. Ik lig in die stoel en ik heb geen controle. Een van de meest irritante dingen vind ik bijvoorbeeld dat bakje met instrumenten dat over je heen hangt, zo tot vlak boven je borstkas. Geen ruimte voor mijn borstkas betekent geen ruimte om te handelen betekent geen controle. Met je hoofd lager liggen dan met je tenen: weerloos ben je. Volkomen afhankelijk te zijn van iemand anders: dat is iets wat ik erg slecht kan.

En ik ben een zeikerd natuurlijk. En een watje.

Een cursus dus. Mindfulness is me reeds aangeraden. Ook in verband met mijn verstrooidheid. Wie weet. we zullen zien.

NB svp geen ervaringsverslagen over wortelkanaalbehandelingen, ook geen bloemen graag,

Popularity: 17% [?]

In de biologie is bekend dat levende wezens groeien ‘van binnen naar buiten’. Bovendien ontstaan nieuwe vormen en structuren uit bestaande vormen en structuren door een proces van differentiatie: een cel deelt zich en wordt twee cellen. Dat wil zeggen; op elk moment van de ontwikkeling van een plant of een dier is er een compleet geheel, dat vervolgens een transformatie ondergaat en zich splitst in meerdere nieuwe vormen, die samen ook weer een compleet geheel vormen. Een tweede aspect is dat in zo’n systeem geen top-down management bestaat: op de laagste niveau’s van organisatie is er complete, werkende controle. De cel doet het prima zonder top-down controle. In het belang van het grotere geheel echter, kan een hogere orde controle af en toe ingrijpen en bijsturen. Top down invloeden, van bijv de hersenen naar het lichaam, zijn dus altijd een vorm van bijsturen van een proces dat in zichzelf al ‘volledig is’: het werkt ook zonder invloed van bovenaf, maar de invloed van bovenaf zorgt voor extra kracht en flexibiliteit. In de techniek is dit heel anders: ontwerpen en bouwen is een proces waarbij losse, modulaire componenten aan elkaar gelast, getimmerd, geschroefd en gelijmd worden. Eerst maak je een tuit, een handvat, een deksel, het dopje van de deksel en de pot, en door dat op de juiste manier aan elkaar te bevestigen maak je een complete theepot. De losse modules werken op zich wel onafhankelijk van elkaar, maar bekeken t.o.v. hun relatie met de omgeving werken ze helemaal niet: een tuit van een theepot kan niets, doet niets, als het niet aan de theepot vast zit. En een deksel is geen werkende deksel als het dopje er niet op zit en het is uberhaubt geen deksel (het vervult geen dekselfunctie) als het niet aan de theepot zit, op de juiste plek. Deze zogenaamde ‘modulaire’ componenten zijn dus eigenlijk helemaal niet modulair in de functionele zin: ze doen hun ding, maar dat ding ‘doet niets’ als het niet in het grotere geheel zit ingebakken.

Op dit moment is de technische, kunstmatige manier van ‘dingen maken’ de standaard, niet alleen in de techniek, maar ook in de manier waarop we onze maatschappij organiseren. Wij doen aan massale functionele specialisatie: voor elke taak, elk proces, elke verantwoordelijkheid, elke kennisinhoud en voor elke doelgroep en voor elk probleem maken we een aparte organisatie. De ontwikkelingen in de zorg, waarbij elke handeling van een arts in losse factureerbare stukjes wordt geknipt is hier een voorbeeld van (al is de ontwikkeling in die zin een biologische: vroeger was de dokter een alleskunner en ‘de behandeling’ een holistische eenheid, nu gaan we dat ‘differentieren’). Vervolgens proberen we op allerlei manieren die verschillende stukjes, organisaties, clubjes, taken en processen weer aan elkaar te knopen door een wildgroei aan regels, reguleringen, management, wetgeverij, beleidsnotities en wat al niet.

Ik vraag me af of we niet terug moeten naar een meer biologisch geinspireerd model van organisatie en regulering. Misschien moeten we kijken hoe we, ‘bottom up’, op elk niveau van organisatie een compleet geheel kunnen creeren dat in zichzelf werkt, dat in zichzelf geen invloed van bovenaf nodig heeft om te kunnen functioneren. Dat is niet hetzelfde als ‘decentralisatie’. Het probleem met decentralisatie is dat men heeft geprobeerd om wat ik hierboven modules noem, te decentraliseren. Maar zoals we net zagen: je kunt de tuit van een theepot niet decentraliseren. Die heeft de pot nodig om te zijn wat hij is. Wat je dus moet creeeren zijn complete theepotjes, die met zijn allen weer een grote theepot vormen. Met theepotten is dit moeilijk te bedenken, maar in de natuur komt dit voortdurend voor. De vormen die we op macroniveau waarnemen bestaan ook weer, als complete vormen, op microniveau. En in de ontstaansgeschiedenis van biologische vormen was er altijd eerst een volledig werkend systeem, voordat dat systeem zich transformeerde tot een nieuwe vorm (of splitste in meerdere nieuwe vormen).

Je zou moeten nadenken over wat de grondvorm is van waaruit we de maatschappij willen opbouwen. “Het individu”, “Het gezin”, “De buurt” … van alles is mogelijk. Maar bij elk concreet project gaat het meer om een andere manier van denken, een ander perspectief. Een dokter, bijv, is een volledig mens die een gesprek aangaat met een volledig ander mens (de patient). Zij behandelt niet een ziekte, maar een mens. En zij gebruikt daarvoor niet ‘een methode’ of ‘een medicijn’, maar zij gebruikt haar hele persoon. Dat is niet in stukjes op te knippen. Hetzelfde geldt voor onderwijs: Leermeester en gezel gaan een relatie aan, tot het moment daar is dat de gezel de tranformatie doormaakt, zich losweekt van zijn leermeester en zelf een nieuwe leermeester is geworden. Hoe ver staat dit af van de huidige praktijk, waarin docenten worden gevraagd in een project “voor 1 studiepunt de sociale vaardigheden te beoordelen door middel van een scorelijst met 14 criteria op een vijfpuntsschaal”?

Volgens mij zou het echt een verschil maken om te denken in termen van gehelen die transformeren tot meerdere nieuwe gehelen, of gehelen die samengroeien tot grotere gehelen, in plaats van het spreken van het opdelen van de taart in losse stukjes die ieder op zich geen werking of betekenis hebben. Je zou her zelfs wel een politiek partijprogram op kunnen schrijven…

Popularity: 24% [?]

Prachtig verhaal, met dank aan Otto!

Popularity: 42% [?]

Dat kan geen toeval zijn: ik luister naar “voordat de bom valt” op de i-pod en *precies* op dat moment hoor ik zwaar gedonder buiten: een bom! (of onweer).

Had ik al verteld, dat laatst onze deurbel ineens op mysterieuze wijze midden in de nacht uit zichzelf begon te bellen en pas op hield toen ik op kouwe poten naar beneden strompelde en de stekker eruit trok? En wat wil het toeval (dat geen toeval kan zijn)? Deze bel had mij wakker gemaakt uit een zeer nare droom waarin mijn Oma dood ging! En dat was niet het enige, een bepaald persoon in mijn omgeving lag ook al op sterven! Terug in bed zag ik het in een heldere flits voor me: mijn Oma was dood, en had aan gene zijde die vriend van mij ontmoet, en gezegd, je bent nog niet echt dood, en Jelle moet jou redden, dus ik ga hem wakker maken, door belletje te lellen (bij Jelle). En dat betekende dat ik niet meer kon gaan slapen: ik moest die vriend gaan bellen en 112 en een broek aan en iemands leven redden! (En alhoewel ik slecht sliep die nacht, ben ik toch maar blijven liggen)

Nou weet ik dat jullie weten dat ik weet dat ik een hard-core materialist ben en niet in ‘zulke’ dingen geloof, maar ik heb toch de volgende dag even langs mijn neus weg gevraagd aan mijn vader hoe het met Oma was. Nou het was prima met Oma, we hebben trouwens onlangs haar 94e verjaardag gevierd! En *dat* bewijst, met precies dezelfde bewijskracht als al die ‘omgekeerde voorbeelden’ die je zo vaak in de bladen leest, dat het gewoon toeval was. (Oxidatie van de contactjes, zei een student van mij later, die bij mij op bezoek was en de bel uit elkaar haalde).

Maar toch, die vriend bleek wel echt (vrij serieus) ziek te zijn geworden, *precies* in die periode… Dat kan geen toeval zijn.

Hoe dan ook, ik wens hem sterkte; en mijn Oma nog vele jaren.

Popularity: 21% [?]

Zie ook mijn vorige post. Deze twee films zijn van de hand van de (jonge) kunstenaar Floris Kaayk onderdeel van het duo Microbia

Popularity: 25% [?]