JellevanDijk.org

This afternoon I arrived in Dagstuhl, a small village close to Wadern, a town two hours by RegionalBahn south of Frankfurt, Deutschland. I am here to discuss issues of ‘human and computer problem solving’, and whether we (who?, well, ‘us’) are in need of new foundations. (Some pictures appended below). I am honored to have been invited by Iris, since I am certainly not the expert in this field (and several of the people I met so far are pretty much The Expert). So I get to learn a lot. And yet it is a return to old times, since the world of problem representations, state spaces, search algorithms, frame problem, etc…, is the world of Cognitive Science that I was academically trained in. It’s fun to be back again! And I do hope I can build some bridges to my current Phd work, since I realize I have been drifting away from the things I was educated in quite a lot. The nice thing about this Seminar is that there are people from psychology departments and people from Computer Science, so there is enough opportunity for cross-disciplinary connections. But of course also we should expect some cultural clashes and misunderstandings. (My secret mission is to investigate (the lack of) shared understanding between scientists :-).

Talking about problem solving: In the train to Frankfurt there was a nice conversation I overheard:

Man with no train ticket “So I have to get out?”
Female inspector “You know that you have to have a ticket on the train”
Man, mocking: “But if you could only tell me what to do?”
Woman: “No no, you know that you have to have a ticket. No ticket, no train”.

So she indicated what he had to know
He then asked what he had to do (in the hope of not having to do anything)
And she then repeated what he should have known once more.

I hope we get to have good discussion on the relation between doing and knowing, and whether there is much of a difference in practice.

The Dagstuhl Premises (Schloss Dagstuhl). [I sleep on the other side of the road in a 60’s computer-science-lab-style appendix to the actual Schloss…]

Academic Seminar visitor Yellow von Diek visits the Dagstuhl Castle Ruins.

Seminar Co-Organizer Iris, not quite ready to accept that Boosting can get you arbitrary good results

Popularity: 20% [?]

Next week I will attend a seminar on (Human) Problem Solving. One of the speakers, Prof. William Batchelder, already published his slides, filled with (well-known) riddles and puzzles.

This is one of them, perhaps you already know of it.

Three friends traveling together walk into a hotel and ask for a room.
The manager tells them that the available room costs $30.
Each pays $10, and then they go up to the room.
Afterwards, the manager realizes he overcharged for the room and sends $5 back with the Bell Hop.
On the way to the room, the Bell Hop realizes that these people are not expecting to get any money back. He decides to pocket $2 of the overcharge and gives the people in the room $3 back.
If the three travelers initially paid $10 each, and each got $1 back, then they each paid $9 for the room.
$9 x 3 = $27.
Adding to that the $2 the Bell Hop kept for himself brings the total amount paid for the room to $29.
What happened to the 30th dollar?

Everybody see the trick?

What I found mostly interesting about it  - looking at it introspectively - is that I only needed to *glance* over the text for a second, in order to already see the ‘problem’/paradox. So that happened very quick! This means ‘understanding the puzzle’ is very easy, in this case. That is not always so, sometimes you will say ‘huh? again’? because you need more time to get what the problem is (even before solving it). Then I read it more carefully, but for the next minute or so I was only confirming that what had already suprised my in the first instant, was indeed the ‘puzzle’ that needed to be solved. So no information was added to my system, just a fact-check on my first grasp of what I had seen. Only in the second minute, when I started to deliberately teasing out ‘elements’ and telling myself ‘facts’ and statements “it must be true that … and so it must be true that … and in any case what you have is … “, then suddenly I saw the trick being played on the reader. That also ‘fell from the sky’ in an instant. “Wait a minute… they’re doing … while they should be …” The big puzzle of course is: what happens in (my)/ the readers mind over these 2 minutes? How does problem solving work? I hope to be a bit the wiser after next week ..

Btw MY point at the seminar will probably be something in the line of arguing that THESE kinds of riddles are NOT the sort of ‘problems’ that human beings confront in daily life - that is not unless you read blogs with riddles all day long. But I am afraid that I am still a long way of having MY slides ready - ooff…

“One dollar got lost? Not my problem!, said the Bell Hop, and he went out and bought himself his free pack of sigarettes”

Popularity: 15% [?]

Volgens mij heb ik al eens over hem geschreven, maar vandaag kwam Mijnheer Langezaal ineens in mijn herinnering terug. Het zal de combinatie geweest zijn van een reunie van mijn studie en het feit dat ik al dagen onze financiele huishouding probeer inzichtelijk te maken. Onderaan mijn lange excelsheet kwam ik niet uit met mijn totalen. Twee totalen die hetzelfde moesten zijn waren dat niet. Het ene totaal was 400 euro, het andere 570. Ineens zag ik mijnheer Langezaal voor mij, met een sigaret in zijn mond, een stoffig jasje en een grote telmachine. Met elke toetsaanslag ratelde het ding weer een stukje papier uit. Langezaal controleerde de boekhouding van alle studentenverenigingen. Eens per jaar moest ik als penningmeester van de Nijmeegse Studenten Theaterstichting bij hem langs. Het klopte nooit (Wie maakt mij dan ook penningmeester!? A propos, mijn voorganger was met dubieuze motieven naar China vertrokken, mij een AH-tasje vol rotzooi nalatend).

Terwijl ik Langezaal zo nostalgisch voor mij zag kreeg ik ineens een ingeving (voor iedereen met een beetje gevoel voor geld ongetwijfeld een open deur, maar voor mij een openbaring). Ik nam het verschil  van de twee totalen. 170 euro. Dat deelde ik door twee: 85 euro. Nu op zoek naar een 85 euro. Jawel hoor! Gevonden. Snel die 85 naar de andere kant, per ongeluk als uitgaven gerekend terwijl het inkomsten waren!

Mijnheer Langezaal glimlachte me goedkeurend toe en stak nog een sigaretje op…

Popularity: 19% [?]

Ik luister nu naar PABO studenten op radio 1. Ze worden geinterviewd voor en na hun taaltoets en hun rekentoets.

Wat me opvalt, is dat deze studenten zonder uitzondering helder formuleren, een duidelijke mening hebben en goed onder woorden kunnen brengen wat volgens hen de oorzaak is van de problemen rondom het de taal- en rekenvaardigheid van PABO-studenten. Daarnaast zijn het soms ook gewoon jonge mensen die de oorzaak van hun gedrag af en toe nog wat teveel buiten zichzelf leggen.

Dat worden vast prima juffen en meesters, daar heb ik alle vertrouwen in.

Waar ik nooit iemand over hoor is over het algemeen bekende feit, onder docenten, dat er in een klas van 30 leerlingen altijd maar 3 of 4 leerlingen zijn waarvan je zeker weet dat ze de stof echt goed begrepen hebben. Dan is er de 60 procent die weliswaar een voldoende haalt voor de toets, maar waarvoor je zeker niet je hand in het vuur zou willen steken als het er om gaat wat er van de kennis nog zal blijven hangen, zeker niet 10 jaar later. (Dit nalezend wil ik er wel aan toevoegen dat dat niets zegt over het latere succes noch de intelligentie van deze groep, het zegt iets over het uiterst beperkte vermogen van een school en een leraar om het denkproces en gedrag van leerlingen te beinvloeden). En dan is er nog de 20 procent die met hakken over de sloot en 3 herkansingen de toets haalt, zodat je ze in ieder geval het jaar daarop niet meer terug hoeft te zien. (En de rest valt gewoon uit). Houd dit beeld even vast, en denk nu terug aan de lesjes grammatica, breuken en staartdelingen uit je eigen lagere schooltijd. Bedenk nu: welke 3 of 4 kinderen hebben die lessen destijds echt goed begrepen? Wat doen die mensen nu? Zijn die later de PABO gaan doen? Dat zou mooi zijn, maar waarschijnlijk zijn ze gaan doorstuderen op een universiteit en nu iets wetenschappelijks of iets anders hoogstaands geworden met een dik salaris. De PABO studenten komen dus voort uit die 60 procent, waarvan je niet weet of ze in hun kindertijd *echt* goed konden rekenen met breuken, staartdelingen maken en of ze wisten wat een bijvoeglijke bepaling was (En precies, dat wist jij ook niet meer. Geeft niets, dit is een bijvoeglijke bepaling). Dus: wat verwachten we nou helemaal? De huidige problemen komen niet voort uit “het nieuwe schoolsysteem”, want ik heb een heel ander systeem ondergaan dan scholieren tien jaar na mij. En volgens mij is het met de rekenvaardigheid van mij of van studenten 10 jaar na mij niet echt anders gesteld. Het ligt eraan dat vroeger vaker dan nu juist de beste leerlingen van de klas later ook leraar werden. En nu is dat juist niet zo, omdat het beroep geen status meer heeft. De media-aandacht rondom die taal- en rekentoets draagt aan dat negatieve beeld alleen nog maar meer bij.

Popularity: 38% [?]

Vandaag moest ik een schatting maken van… boah, dat doet er eigenlijk niet toe: saai klusje was het. Maar het leidde me wel tot een vraag mbt de berekening/schatting die ik moest maken. Ik vroeg me namelijk af of de computationele stap die ik moest nemen een naam heeft. Volgens mij is het een berekening die veel mensen in veel verschillende beroepen en contexten moeten maken. Hij gaat zo:

Stel ik heb 100 uren werk beschikbaar, te verdelen over Jan en Piet.
Iemand vraagt me hoeveel uren Jan al heeft besteed aan Schilderen, hoeveel aan Schuren en hoeveel aan Behangen.
Jan heeft 12 uur geschilderd, 24 uur geschuurd en 3 uur behangen.
Nu vragen ze me om aan Piet de rest van de uren toe te bedelen, met aparte hoeveelheden uren voor Schilderen Schuren en Behangen, maar dan wel in dezelfde verhoudingen als de uren die Jan daaraan al had besteed.

Dus: 100 - (12+24+3) en dat restant verdeeld in drie delen, in een verhouding 12:24:3.

Heeft zoiets een naam? Hoe schrijf je dat wiskundig op? En is zoiets slim/elegant/snel te berekenen? (Te automatiseren?)

(Ok goed dan: ik zal nog zeggen wat ik moest doen. Ik moest namelijk berekenen hoeveel van alle ingeroosterde “studiebelastingsuren” van onze studenten er besteed werden aan 5 typen activiteiten “waar de docent fysiek aanwezig is” (ofwel: contacturen). (Het ging om zaken als: ‘theorie-overdracht’, ‘vaardigheidsoefening’, etc…) en daarna moest ik berekenen hoeveel studiebelastingsuren er waren ingepland voor diezelfde 5 typen activiteiten, maar nu in een vorm “waar de docent niet fysiek aanwezig is” (Zelfstudie, onbegeleid werken). De contacturen kon ik reconstrueren uit de lesroosters. Maar die zelfstudie, tja, dat weet ik niet hoor. Ik kon hoogstens bedenken: dat is dus de totale hoeveelheid studiebelasting minus de contacturen, en dan zo een beetje verdeeld over die 5 categorieen in dezelfde verhouding als de contacturen. Meer informatie had ik niet. (Goed, ik zei dat het een saai klusje was). Ik heb die tweede schatting overigens helemaal niet meer gemaakt. Ik had wel wat beters te doen… namelijk les geven waarbij ik fysiek aanwezig was!

Popularity: 21% [?]