JellevanDijk.org

(Met dank aan Caroline voor deze gedachte)

Ik ga ook nog een boek schrijven met als titel “Alles in een oogopslag”. Meerdere mensen die ik sprak tijdens workshops in de afgelopen jaren over nieuwe ICT-tools hadden een dergelijke wens. “Ik zou graag een ding willen (’een ding’, dat mensen willen, ziet er in de hedendaagse beleving altijd uit als een soort iPad) waarmee ik altijd en overal direct alles in 1 oogopslag kan zien”.

Laat het even bezinken: *Alles*, … in 1 oogopslag.

Sic!, zouden de filosofen erachter schrijven.

Ik kijk er de deelnemers van mijn workshop niet op aan hoor: alle wensen zijn legitiem.

Het zegt wel iets over hoe we naar de wereld kijken en over de dingen denken.

“Alles onder handbereik” is ook een kanshebber voor de titel. En er is ook een werkboek bij: “Met 1 druk op de knop”. Het wordt trouwens geen lang boek, en de bijbehorende opdrachtjes zijn echt zo gemaakt. Misschien breng ik het wel uit als iPhone App.

Oja, het verhaal loopt niet goed af, helaas.

Popularity: 10% [?]

Om redenen die ik niet nader zal noemen (maar Nederland is een klein landje) ben ik weer eens op zoek gegaan naar een serie artikelen die ik schreef voor Kennislink. Een paar daarvan schreef ik samen met Nienke van Atteveldt, een inmiddels gerespecteerd cognitief neurowetenschapper. (Ja ja, ik weet het, maar ik kom er ook nog wel). De weblinks bleken niet meer te kloppen. Een soort blog-Alzheimer: dat de beschermlaag van de zenuwverbindingen tussen mijn weblog en de site van kennislink in de loop der jaren is afgesleten, omdat die verbindingen zo goed als niet gebruikt werden. (Use it or lose it, riepen ze altijd, die hersenwetenschappers). Alhoewel ik eigenlijk niet weet of er verband is tussen de progressie van Alzheimer en of je bepaalde verbindingen actief gebruikt of niet, maar dat kunnen we aan Nienke vragen, die weet dat soort dingen.

Ik zet gewoon de hele lijst hier nog even op een rij, opnieuw. Voor de liefhebber:

Met Nienke:

De biologie van denken taal en bewustzijn

Over de aansturing van de spieren

Van Nienke:

Spook-ledematen

Van mij:

Hoe je denkt te doen

Schetsen op je netvlies

Een hoofd vol weetjes

Popularity: 10% [?]

Interessant stuk van Dimitri Tokmetzis over een documentaire van Adam Curtis over de relatie tussen mens en technologie (met als uitgangspunt dat de technologie die we maken ‘onze’ natuurlijke wereld is waarin wij leven. Die dus niet natuurlijk is. De discussie over hoe we onszelf zien (als een soort van complexe biologische technologie) deed me denken aan een boek van Douwe Draaisma: de metaforenfabriek. (Al heb ik het idee dat het vroeger anders heette en een heruitgave is, maar zijn andere boekeng aan over de faalbaarheid van het geheugen dus ik vertrouw mezelf voor geenmeter)

Popularity: 10% [?]

This classic book has been on my reading list for a long time. I still haven’t found the time to read it cover to cover. This morning I started reading the introduction, via Google Books (see link below). Winograd & Flores are interesting people. I was kind of dissapointed that a newer book of Terry Winograd (Bringing Design to Software) was not available, since he is closely affiliated with Google (one of his Phd students is Larry Page one of the co-founders of Google). Fernando Flores is also interesting since he was part of Salvador Allende’s government and this gives the philosophy and engineering story a nice political touch as well. But anyway, the introduction of Winograd&Flores’ groundbreaking work (in 1986!) already contains many sentences that I would like to copy directly into my thesis. Winograd has been strongly influenced by Hubert Dreyfus as well. They write in the introduction:

we came to the realization that although our formal training was in the technical fields of mathematics and computer science , many of our guiding intuitions were not compatible with the traditions in those fields. We found ourselves in much closer accord with writers … who identified their interests as biology, hermeneutics and phenomenology. One of the … attractions of this work was the understanding it provided of the larger human context in which the study of cognition has meaning.

Or read for example the elegantly simple way in which they think about the question: what is a word processor? In reading the answer I recognize many things that I discuss with students and colleagues: how a software program plays its part in a practice, and how it even changes our own basic understanding of the words we use in order to describe our own practice, up to the point that new technologies ask us to redefine questions like: what is knowledge? what is language? what is communication? Too bad today I have to finish the data processing of my experiment: I want to read more!

Popularity: 8% [?]

In Science staat deze week een bespreking van een mooi voorbeeld van wat de auteurs ‘pseudo-science’ noemen. Het gaat om het idee dat het beter is voor kinderen om gescheiden (M/V) onderwijs te krijgen. Dat schijnt nogal populair te zijn in onderwijsland, vooral in Amerika. Zowel de ‘klinische trials’ (het empirisch onderzoek op scholen) als ook de vertaalslag vanuit neuro-wetenschappelijk onderzoek naar ‘de betere onderwijsvorm’ zijn ongegrond.

Het empirisch onderzoek bevat allerlei standaard methodologische fouten. Bijv: de scholen die gescheiden onderwijs aanbieden hebben ook toelatings-examens, zijn dure prive-scholen, en de uitvallers van die scholen komen vervolgens weer op de ‘gewone’ scholen terecht, waarme deze scholen worden vergeleken. Selectie-bias heet dat: de twee condities verschillen op allerlei punten die niets met de onderzoeksvraag te maken hebben omdat de scholen niet ‘willekeurig’ aan de conditie “Single-Sex” of “Multi-Sex” education worden toegewezen. Daar waren dus 8 wetenschappers voor nodig om dat te onderzoeken en te concluderen. Elk tekstboek methoden begint zo ongeveer met deze vorm van pseudo-wetenschap.

Ernstiger misschien nog (omdat het subtieler is en omdat het brein enorm populair is op het moment) is de manier waarop experimentele resultaten uit hersenonderzoek 1-op-1 worden vertaald naar ‘wat dat betekent voor het onderwijs’. Er zijn verschillen tussen mannen en vrouwen, er zijn zelfs sexe-verschillen tussen hoe het brein leert, vertellen ons de neuro-wetenschappers. Maar wat betekent dat voor het onderwijs? Op welke manier bewijst dat, dat ’single-sex education’ beter is dan gemengd onderwijs? Dat bewijzen die resultaten helemaal niet, omdat de relatie tussen hersenprocessen en zoiets sociaal-cultureels als formeel onderwijs, uiterst complex is, en vooralnog goeddeels onbegrepen door cognitief neurowetenschappers.

Dit blogje is trouwens ook nog een mooi voorbeeld van hoe het niet moet: ik schrijf dit op basis van een paar sound-bites tijdens een radio-item, en ik heb het hele artikel niet gelezen (omdat ik geen abonnement heb op Science).

Popularity: 12% [?]

This afternoon I arrived in Dagstuhl, a small village close to Wadern, a town two hours by RegionalBahn south of Frankfurt, Deutschland. I am here to discuss issues of ‘human and computer problem solving’, and whether we (who?, well, ‘us’) are in need of new foundations. (Some pictures appended below). I am honored to have been invited by Iris, since I am certainly not the expert in this field (and several of the people I met so far are pretty much The Expert). So I get to learn a lot. And yet it is a return to old times, since the world of problem representations, state spaces, search algorithms, frame problem, etc…, is the world of Cognitive Science that I was academically trained in. It’s fun to be back again! And I do hope I can build some bridges to my current Phd work, since I realize I have been drifting away from the things I was educated in quite a lot. The nice thing about this Seminar is that there are people from psychology departments and people from Computer Science, so there is enough opportunity for cross-disciplinary connections. But of course also we should expect some cultural clashes and misunderstandings. (My secret mission is to investigate (the lack of) shared understanding between scientists :-).

Talking about problem solving: In the train to Frankfurt there was a nice conversation I overheard:

Man with no train ticket “So I have to get out?”
Female inspector “You know that you have to have a ticket on the train”
Man, mocking: “But if you could only tell me what to do?”
Woman: “No no, you know that you have to have a ticket. No ticket, no train”.

So she indicated what he had to know
He then asked what he had to do (in the hope of not having to do anything)
And she then repeated what he should have known once more.

I hope we get to have good discussion on the relation between doing and knowing, and whether there is much of a difference in practice.

The Dagstuhl Premises (Schloss Dagstuhl). [I sleep on the other side of the road in a 60’s computer-science-lab-style appendix to the actual Schloss…]

Academic Seminar visitor Yellow von Diek visits the Dagstuhl Castle Ruins.

Seminar Co-Organizer Iris, not quite ready to accept that Boosting can get you arbitrary good results

Popularity: 20% [?]

(1) Woman: “Inside me, a continuous battle is taking place between Emotion and Ratio”
Sigmund: “O Really?”
(2) Sigmund: “GO GO RATIO, RATIO RATIO!!!”

(Picture courtesey of Peter de Wit http://www.sigmund.nl/)

Popularity: 14% [?]

Ik ben afgestudeerd op ‘de leersprong’. Ik heb daar een neuraal netwerkje voor geprogrammeerd gebaseerd op een algoritme van een zekere mijnheer Pineda. Dat was niet zo bijzonder, dat netwerkje, en mijn programma, maar ik roep nog wel eens trots dat ik een neuraal netwerk ik C++ heb geprogrammeerd en dat dwingt toch een zeker respect af bij ingenieurs. Dus nuttig was het wel, dat werkje. De leersprong, ondertussen, is populair geworden door het boek Oei ik groei, waar op iedere bladzijde weer een nieuwe leersprong of sub-leersprong staat beschreven. Als je baby een beetje raar doet, huilerig is of niet wil slapen: geen zorgen, het is gewoon een leersprong. Vandaag was de dag van de leersprongen: Baby S. heeft de controle over zijn eigen hand ontdekt en is daar zo van onder de indruk dat hij tegelijk ook voor het eerst is begonnen met dromen. Helaas zijn het nachtmerries, althans afgaande op de angstschreeuw waarmee hij vannacht wakker werd. (Angstschreeuw is het woord met het grootste medeklinkercluster, maar dat terzijde). Zoon J., ondertussen, schreef zojuist een verhaal, met een titel, en 26 woorden, een kop en een staart. Nu ik nog. de dag is nog niet om. Dit is de dag van de leersprongen. Ik voel dat het beslissende inzicht, dat nodig is voor mijn proefschrift, al om het hoekje loert. Kom, spring er maar in, inzicht!

Popularity: 17% [?]

Jonas was bezig met namen schrijven en ontdekte, dat Sil “van ons allemaal een letter heeft”: de S van jonaS, de I van mIrjam en de L van jeLle. Nooit aan gedacht! (Onbewust kan het natuurlijk geen toeval zijn).

Popularity: 12% [?]

De vele versprekingen vandaag op de televisie (Obama is dood) zijn een mooi voorbeeld van psycholinguistiek: de studie van menselijk taalgebruik. Verschillende soorten versprekingen geven aanwijzingen voor de manier waarop onze taalmachine werkt. Osama en Obama lijken erg op elkaar en dan ook nog op meerdere manieren. Het idee is dat allerlei woorden, en binnen de woorden weer de losse klanken, met elkaar vechten om de aandacht. De taal-elementen die het sterkst actief zijn op het moment dat er ‘gepubliceerd’ moet worden (op het moment dat je mond aan de slag gaat om datgene uit te spreken waar daar binnenin om gevochten wordt), dan wint het woord (en binnen dat woord de klank) die het meest actief is. Als je Osama wilt gaan zeggen, dan is Obama al direct actief op het ‘betekenisniveau’. Net zoals, waarschijnlijk, de begrippen: Bush, Afghanistan, Moslim, Terrorist, Baard, Grot, en wellicht ook Wilders, Egypte (sinds kort), Woestijn, … nu ja al die associaties die je zou kunnen bedenken. Maar Obama wordt nog extra actief. Als je Osama wilt gaan zeggen, dan worden tijdens de O al direct ook de andere klanken SA en MA “klaargezet” om uitgesproken te worden. Het punt is alleen dat ook alvast de B van Bin Laden wordt geactiveerd. En terwijl je dus Osama wilde gaan zeggen, zorgt de B die netjes is klaargezet voor BIN LADEN er voor dat je per ongeluk OBA zegt in plaats van OSA. Ik weet niet meer zeker hoe dat heet. Anticipatie? Het is het omgekeerde van een “perseveratie”, dat is als je een reeds uitgesproken klank nog een keer gebruikt: President Push. Nu wordt dus de B naar voren gehaald. Het is ongetwijfeld een wisselwerking: het licht geactiveerde woord OBAMA zorgt ervoor dat de B van BIN al extra actief wordt, en de B van BIN zorgt er voor dat OBAMA het uiteindelijk wint van OSAMA. Wat uiteindelijk weer overeenkomt met de feiten.

Popularity: 9% [?]