Een klassieke interpretatie van ‘kennis’ zou stellen dat hoe meer kennis je hebt (betreffende onderwerp X) hoe zekerder je bent over onderwerp X. Zie ook het welbekende rijtje: meten is weten, weten is voorspellen, voorspellen is beheersen. Het is de bril van de ingenieur, die wetenschappelijke kennis gebruikt om te zorgen dat hij *zeker* weet dat zijn brug niet instort.

Een belichaamde interpretatie van ‘kennis’ (o.a. geinspireerd door ideeen uit de fenomenologische traditie) formuleert het fenomeen anders. Hier is kennis met name iets wat er voor zorgt dat je ‘verder kunt’ met waar je mee bezig was. Kennis is wat je gebruikt om te goed te handelen: dat te doen wat juist is. En niet al het goede handelen is gebaseerd op een ‘zeker weten’. Je kunt ook ‘weten’ dat je goed handelt (met betrekking tot onderwerp X), zonder dat je precies weet wat je doet, zonder dat je precies weet hoe het moet, zonder dat je precies weet wat X is en wat er met X moet gebeuren. En toch doe je het juiste. De timmerman die een tafel probeert te timmeren heeft veel minder “kennis” van tafels dan in de klassieke zin nodig zou zijn om *zeker* te weten dat de tafel een goede tafel wordt. Maar die timmerman gaat aan het werkt en maakt die tafel evengoed en het wordt een goede tafel. Natuurlijk kun je zijn vaardigheid wel als kennis beschrijven - dan is het ‘tacit knowledge’. Maar dat is geen ‘zeker weten’ (hoe een hamer werkt, wat je moet doen met de hamer in alle voorkomende gevallen, enzovoorts). Wat de ervaren timmerman wel zeker weet, of bijna zeker, is dat hij het probleem wel zal oplossen zodra hij er zich voor gesteld staat. En wat hij ook*voelt* (we komen nu bij het voelen) is wanneer het ‘de verkeerde kant op gaat’, of ’spannend wordt’, of ‘tijd is om even uit te rusten en er van een afstand naar te kijken’. Dat is een heel ander soort weten. Dat is voelen, voelen van binnen, een sterk lichamelijk gevoel. Een echt bedreven, ervaren persoon (met betrekking tot onderwerp X), durft in volkomen duister te tasten, en zonder enige garanties en zekerheid aan een klus te beginnen, omdat de zekerheid niet in de informatie zit die hem tot beschikking staat maar in zijn eigen zekerheid, die hij van binnen voelt, dat hij de capaciteit heeft om het probleem op te lossen.

Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat kennis in de belichaamde zin van het woord dienst doet om ons te helpen ons zo veel en zo lang mogelijk ‘goed’ te voelen, en om zo snel en efficient mogelijk ons weer ‘beter’ te voelen, als we bemerken dat we ons niet langer goed voelen. De juiste handeling is de handeling die uiteindelijk weer innerlijke rust oplevert.

Zoals Pirsig zegt: op het moment dat de gedachten van de handwerksman tot rust komen, is zijn werkstuk gereed.

Popularity: 15% [?]